Stichting Familie ManStichting Familie ManIN EUROPA
Rode lampionnen tijdens het lentefeest

Tradities door het jaar

Vijf momenten waarop de familie Man samenkomt – wat we vieren, waar het vandaan komt, en hoe je meedoet als je het thuis nooit hebt geleerd.

DE OPZET

Geen college, maar een handleiding

Elke traditie op deze pagina staat in drie lagen: wat het is, waarom we het doen, en hoe het bij ons gaat – in Amsterdam, aan een ronde tafel, met familieleden die soms geen woord Kantonees spreken. Onderaan staat een woordenlijst met de termen die je op elk familiefeest hoort.

Het jaarwiel

05 MOMENTEN · MAANKALENDER
新年JAN / FEB · 農曆新年

Chinees Nieuwjaar

WAT

Vijftien dagen feest rond de eerste nieuwe maan. Bij ons: het Lentefeestdiner in Sea Palace, en om de vier jaar de inauguratie van het bestuur.

WAAROM

Het jaar schoon beginnen: schulden aflossen, huis vegen vóór nieuwjaarsdag, en de ouderen als eerste begroeten.

HOE

Rode enveloppen (lai see 利是) geef je met twee handen, altijd nieuwe biljetten, nooit een oneven bedrag. Getrouwd? Dan geef jij ze.

清明APRIL · 清明節

Ching Ming – grafveegdag

WAT

De dag waarop families de graven van hun voorouders schoonmaken en eten en wierook brengen.

WAAROM

Voor een clan die zo ver terugkijkt is dit het scharnierpunt: zonder voorouders geen familie. Met Ching Ming gaat het om de recente voorouders: grootouders, overgrootouders en de generaties daarvóór. De stamvaders komen met Chung Yeung aan de beurt.

HOE

Wie niet naar Hong Kong kan, steekt thuis wierook op bij een foto. Ook dat telt.

端午JUNI · 端午節

Drakenbootfeest

WAT

Roeiwedstrijden en zongzi: kleefrijst in bamboeblad, gestoomd tot het naar het blad smaakt.

WAAROM

Ter nagedachtenis aan de dichter Qu Yuan – een verhaal over trouw aan je land dat rijmt met dat van Man Tin Cheung.

HOE

Binnen de familie maakt of koopt elk gezin zelf zongzi.

中秋SEPTEMBER · 中秋節

Midherfstfeest – ons grootste diner

WAT

De volle maan van de achtste maanmaand. Maancakes, lantaarns en tafels voor 200 tot 300 familieleden.

WAAROM

Rond, vol, compleet – de maan als beeld voor de familie die weer bij elkaar is.

HOE

Kom op tijd: het diner wordt echt om 18:00 geserveerd. Snijd de maancake in evenveel stukken als er mensen aan tafel zitten.

重陽OKTOBER · 重陽節

Chung Yeung – de tweede grafdag

WAT

De negende dag van de negende maand: opnieuw naar de graven, en traditioneel een klim naar hoger gelegen grond.

WAAROM

Ching Ming is voor de recente voorouders; Chung Yeung voor de verre voorouders van de hele clan. Op deze dag komen honderden nakomelingen uit San Tin, Chau Tau én Europa samen bij het graf van Man Sai Gor 文世歌 bij Tuen Mun – de drukste clanbijeenkomst van het jaar.

HOE

Reis je in oktober naar Hong Kong? Laat het ons weten – er is bijna altijd familie die meegaat.

WAAROM WE DIT DOEN孝

Zorgen voor wie voor jou zorgde

Achter bijna alles op deze pagina zit één woord: 孝, haau, meestal vertaald als kinderlijke eerbied. Het betekent: je ouders respecteren en voor ze zorgen zolang ze leven, en ze blijven herdenken als ze er niet meer zijn.

Daarom ga je met Ching Ming en Chung Yeung naar de graven, staan er naamtabletten in de voorouderhal en krijgt de oudste aan tafel de beste plek. Het is minder een geloof dan een manier van dankbaar zijn – voor je ouders, en voor de generaties vóór hen.

In de traditie loopt de lijn via de zonen. Een zoon blijft in de familie en zet de offers aan de voorouders voort; een dochter gaat bij haar huwelijk over naar de familie van haar man. Daarom wordt bij 點燈 een pasgeboren zoon in de hal ingeschreven.

BESCHOUWING VAN WAN LOI MAN →

Rituelen van de clan

De gebruiken die niet op een kalender staan, maar die je moet kennen als je erbij komt.

祠堂

De voorouderhal

Waar de naamtabletten staan en waar huwelijken, geboorten en het najaarsbanket worden aangekondigd. San Tin heeft er vijf; Tung Yu Tong 惇裕堂 is de belangrijkste. Wat je er wel en niet doet.

拜山

Graven bezoeken

De volgorde van offers, wat je meeneemt, en waarom er altijd te veel eten is.

飲宴

Aan tafel

Wie waar zit, wie eerst schenkt, hoe je bedankt met twee vingers op tafel – en waarom de vis nooit wordt omgedraaid.

Woordenlijst

KANTONEES · JYUTPING BIJ BENADERING
利是lai seeRode enveloppe met geld – geluk, geen fooi.
拜山baai saan“De berg eren” – naar de graven van de voorouders gaan.
祠堂chi tongVoorouderhal van de clan.
月餅yuet bengMaancake – gedeeld tijdens het Midherfstfeest.
盆菜poon choiBakmaal: vlees, zeevruchten en groente in lagen in één grote bak, voor tien mensen per tafel. Het dorpsmaal bij bruiloften en verjaardagen van ouderen, vaak in de voorouderhal – samen uit één bak eten is het teken dat je één familie bent.
點燈dim dang“De lantaarn aansteken” – de ceremonie in de voorouderhal waarmee een pasgeboren zoon, vanaf één maand oud, in de lijn wordt ingeschreven.
同鄉tung heungIemand uit hetzelfde dorp – voor ons: San Tin, Chau Tau of Tai Hang.
文氏Man siDe clan Man – onze familienaam en lijn.
宗族jung jukDe lineage: iedereen die van één voorouder afstamt, met een gezamenlijk stamboek, hal en bezit. Strikt genomen zijn wij dat – een clan 氏族 deelt alleen de achternaam.
房fongSegment: een tak binnen de lineage, met een eigen gemeenschappelijke voorouder.
始祖chi jouOervoorouder – voor ons Man Tin Sui 文天瑞.
基祖gei jouStichter van een dorp en zijn tak – Man Yam, Man Sai Gor, Man Ting See. De drie dorpen
孝haauKinderlijke eerbied: zorgen voor je ouders en hen blijven herdenken. Waarom we dit doen
雁門Ngaan MunYanmen – herkomstnaam van de familienaam 文, op naamtabletten en grafstenen. Meer

Mist er een woord dat je thuis hoorde? Stuur het ons – we vullen de lijst aan met wat de familie aandraagt.

VOLGENDEFamilieleden aan het woord Naar de interviews HET DORPSan Tin 新田Ga naar San Tin